एक शताब्दीभित्रको एउटा सिङ्गो युगको अन्त्य

एक शताब्दीभित्रको एउटा सिङ्गो युगको अन्त्य
एक शताब्दीभित्रको एउटा सिङ्गो युगको अन्त्य

१७ अप्रिल २०२१, बेलायती महारानी एलिजावेथ द्वितीयका ७३ वर्षदेखि हमेसा दुई कदम पछाडिबाट उनलाई साथ दिइरहने श्रीमान् प्रिन्स फिलिपको दाहसंस्कार गरिएको छ । कोभिड १९ को प्रकोपले ल्याएको सरकारी नियन्त्रणबाट बेलायत पूर्ण रूपमा मुक्त भइनसकेको अवस्थाले जम्मा ३० जना व्यक्तिको मात्र सहभागितामा प्रिन्स फिलिपको अन्त्यष्टिको काम सम्पन्न भएको छ । संसारकै एक ठूलो भेला हुन सक्ने दाहसंस्कारको कार्यक्रम, एक आमजनताको जसरी समापन भएको छ । यदि यो सामान्य समयमा हुन्थ्यो भने देशलगायत कमनवेल्थ मुलुकहरू हुँदै विश्वका अन्य राष्ट्रहरूबाट प्रतिनिधित्व हुने उक्त दाहसंस्कारको दिन १००० जना भन्दा बढी विशिष्ट व्यक्तिहरूको प्रत्यक्ष सहभागिता हुने पक्का थियो, सोबाहेक सर्वसाधारणहरूको उत्कट उपस्थितिको त कुरै नगरौँ ।

गत ९ तारिख निधन भएका प्रिन्स फिलिपले जुनको १० तारिख आफ्नो सयौं जन्मोत्सव मनाउने थिए । एउटा पूर्ण शताब्दीको प्रतिनिधित्व गर्ने फिलिपको जीवन आफैमा अभूतपूर्व छ । राजशी खानदानमा जन्मेका भए तापनि आफ्नो मुलक छाडी अर्को देशमा शरण लिएर उनले आफ्नो पूर्वार्धका समय बिताएकाले उनको आचरणमा आमनागरिकको जस्तो शैली प्रभाव परेकोले पनि उनी रानीका श्रीमान् भएपछि खासगरी बेलायती परम्परागत हेराइमा एक खास किसिमका बनेका थिए, त्यसको बखान गर्नु अति हुँदैन, पक्कै नै ।

सन् १९२२ मा बेलायतले उच्चता हासिल गरी विश्वको एक चौंथाई भूभाग ओगटेको थियो । संसारको सबैभन्दा शक्तिशाली देश बनेको बेलायतको शिखर समयको एकै वर्षअगाडि ग्रीसमा फिलिपको जन्म भएको थियो । तथापि सय वर्षअगाडिको सो समय, संसारमा शान्ति थिएन, विभिन्न मुलुकका आमजनतामा विस्तारै राष्ट्रियताको भाव उच्च हुँदै गएको थियो । प्रत्यक्ष वा परोक्ष रूपमा भए पनि अन्य मुलुकको अधीनमा रहन नचाहने प्रचलन चल्दै थिए । जर्मनी, पोर्चुगल, स्पेन, फ्रान्सलगायत बेलायतका अधीनमा रहेका मुलुकहरूमा स्वतन्त्रताको लागि आन्दोलन शुरु हुँदै थियो । स्वतः जताततै यिनै या अन्य कुनै बहानामा लडाइँहरू भइरहेका थिए भने कतिपय देशमा सन्धीहरू पनि भइरहेको थियो । आयरल्याण्डले भर्खरै बेलायती साम्राज्यबाट स्वतन्त्रता हासिल गरेको यसै वर्षमा ग्रीकको एक आइल्याण्ड कोर्फूमा ग्रीक र डेनिस राजशी कोखबाट प्रिन्स फिलिपको जन्म भएको थियो, तर एक वर्षभित्रै टर्कीसँगको युद्धमा ग्रीसले हार खाएका कारण राजपरिवारहरू मुलुकबाट पलायन हुनुपरेको थियो र, परिवारसहित ग्रीसबाट लखेटिएर फ्रान्समा निर्वासित जीवन बिताउन बाध्य भएका प्रिन्स फिलिपको बाल्यकाल अत्यन्तै कष्टकर रहेको थियो ।

निर्वासति जीवन बाँच्ने क्रममा सन् १९३० मा प्रिन्स फिलिप बेलायत आएर पढ्न थालेका थिए मामाकोमा बसेर । उता फ्रान्समा बस्दै आएका फिलिपका बाबुले श्रीमतीसहित परिवारलाई छोडेर मोन्टेकार्लोमा अर्की महिलासँग बस्न गएको, दिदीहरूका विवाह जर्मनका प्रिन्सहरूसँग भएर गएका, आमाको मानसिक सन्तुलन बिग्रेको र पछि नन बनेकी आदिले घटनाहरू उनले यौवन अवस्थामा नै एकपछि अर्को हुँदै भोगेका थिए । बेलायतमा अध्ययनरत हुँदै गरेको अवस्थामा प्रिन्स फिलिप बेलायती आर्मीमा भर्ना भएका थिए, यही क्रममा एक भेलामा १३ वर्षकी राजकुमारी एलिजावेथले पहिलोपटक १८ वर्षे प्रिन्स फिलिपलाई देखेकी थिइन् । अत्यन्तै सुन्दर र खाइलाग्दा देखिने प्रिन्स फिलिपलाई पहिलो नजरमा नै मन पराउन थालेकी एलिजावेथले पत्राचारहरू पनि गर्न थालेकी थिइन् । राजकुमारी एलिजावेथ र राजकुमार फिलिपका पाँचपुस्ते जिजु हजुरआमा एउटै थिइन् ।